Kurumsal altyapı yönetimi ve sanallaştırma ekosistemlerinde maliyetlerin şeffaf bir şekilde izlenmesi, optimize edilmesi ve doğru departmanlara/iş birimlerine tahsis edilmesi (chargeback/showback) kritik bir gereksinimdir. VMware Cloud Foundation (VCF) Operations ortamlarında maliyet analizi mekanizmasının merkezinde Cost Engine (Maliyet Motoru) ve esnek Cost Drivers (Maliyet Sürücüleri) mimarisi yer alır.
Resim-1
VCF Operations üzerinde maliyet hesaplama süreçlerinin aktif hale gelebilmesi ve sistem geneline uygulanabilmesi için ilk adım Global Settings menüsünün yapılandırılmasıdır.
Resim-2
A. Global Settings Kategorileri
Sistem yönetimi paneli altında yer alan Administration > Global Settings adımları takip edildiğinde, platform genelini etkileyen temel parametreler şu alt kategorilerde toplanır:
Resim-3
-
Data Retention: Geçmişe dönük veri saklama sürelerini ve silinen nesnelerin (örneğin kaldırılan VM’lerin) sistemde tutulma sürelerini belirler.
-
Cost/Price: Maliyet ve fiyatlandırma motoruna ilişkin para birimi, tasarruf göstergeleri ve hesaplama zamanlamalarının yönetildiği ana bölümdür.
-
User Access: Kullanıcı oturum ve erişim politikalarını düzenler.
-
Reclamation: Atıl kaynakların (zombie VM, unattached disk vb.) geri kazanım metriklerini tanımlar.
-
System Settings & Network Settings: Sistem geneli ve ağ katmanı yapılandırma parametrelerini içerir.
B. Cost Engine’i Tetikleyen İlk Adım: Currency Ayarı
VCF Operations Cost Engine, varsayılan olarak beklemde kalır. Maliyet motorunun maliyetleri hesaplamaya başlaması için Global Settings > Cost/Price sekmesi altında yer alan Currency (Para Birimi) alanının tanımlanması şarttır. Para birimi atandığı andan itibaren maliyet motoru arka planda otomatik keşif ve hesaplama süreçlerini başlatır.
Resim-4
Para birimi belirlendikten sonra Cost Engine aşamalı bir hesaplama zinciri işletir:
-
ESXi Host Keşfi: Ortamdaki tüm ESXi host’ları otomatik olarak tespit eder ve donanım bileşenlerine göre bir temel maliyet atar.
-
Cluster Cost Hesaplaması: Keşfedilen ESXi host maliyetlerini birleştirerek küme (Cluster) seviyesinde toplam maliyet havuzunu (Cluster Cost) oluşturur.
-
Temal Birim Fiyatlar (Base Rates): Toplam küme maliyeti üzerinden CPU, Memory (Bellek) ve Disk (Depolama) birim maliyetlerini (Base Rates) hesaplar.
-
VM Maliyet Ataması: Hesaplanan bu birim fiyatları kullanarak, ilgili kaynakları tüketen Sanal Makinelerin (VM) nihayi maliyetini ortaya çıkarır.
M maliyetleri yalnızca CPU ve bellek kullanımından ibaret değildir. VCF Operations, mevcutta harcanan operasyonel maliyetleri, olası tasarruf fırsatlarını (Potential Savings) ve elde edilen net tasarrufları (Realized Savings) hesaplarken Cost Drivers yapısını kullanır.
Maliyet bileşenleri farklı kanallardan geçerek VM seviyesinde birleşir:
-
Host System Havuzu (Mavi Hatlar): Sunucu donanımı (Server Hardware), veri merkezi tesis giderleri (Facilities), ağ altyapısı (Network) ve ilgili operasyonel giderler Host System havuzunda toplanır.
-
Datastore Havuzu (Turuncu Hatlar): Depolama alanları, SAN/NAS donanımları ve depolama katmanı maliyetleri Datastore havuzuna aktarılır.
-
Base Rate Oluşumu (Mor Hatlar): Host System ve Datastore havuzlarındaki veriler birleştirilerek VM’lerin üzerinde çalıştığı kaynakların temel birim fiyatı (Base Rate) belirlenir.
-
Doğrudan Maliyetler / Direct Costs (Sarı Hatlar): Sanal makineye doğrudan yansıtılan ek harcamalardır. Bunlar arasında:
-
Sanal Makine Ek Maliyetleri (VM Additional Cost)
-
İşletim Sistemi Lisans Maliyetleri (Guest OS License Cost)
-
Uygulama Lisans ve Operasyon Maliyetleri (Application Costs)
-
Sonuç olarak, hesaplanan Base Rates ile sanal makineye özel Direct Costs birleştirilerek ilgili VM’in toplam işletim maliyeti tam hassasiyetle elde edilir.
