VMware Cloud Foundation (VCF) 9 Operations (eski adıyla vRealize Operations/Aria Operations) içindeki kapasite yönetimi mantığını topluluğa anlatmak oldukça değerli. Özellikle “Usable Capacity” (Kullanılabilir Kapasite) kavramının nasıl hesaplandığını bilmek, altyapı planlaması yapan mimarlar için kritik önem taşıyor.

Resim-1

Kapasite Kavramları: Toplam Kapasite vs. Kullanılabilir KapasiteToplam Kapasite (Total Capacity): Altyapı seviyesindeki nesneler için donanım kapasitesini, sanal makineler için ise provizyonu yapılmış (atanmış) kapasiteyi temsil eder.

Kullanılabilir Kapasite (Usable Capacity): Sanal makineler gibi kaynak tüketicileri tarafından kullanılmaya hazır olan kaynak miktarını temsil eder.

Donanım seviyesinde belirli bir kaynak miktarı mevcut olsa bile, belirli işlevlerin yerine getirilmesi için ayrılan rezervasyonlar nedeniyle bu kaynakların tamamı tüketime uygun olmayabilir. Ayrıca kullanıcılar, risk maruziyetini kontrol etmek amacıyla kaynakların bir kısmını ayırmak isteyebilirler.VCF Operations kapasite analitiklerinde kullanılabilir kapasite miktarını etkileyen iki temel unsur vardır:vSphere High Availability (HA) Rezervasyonları: Yüksek Erişilebilirlik ve Giriş Kontrolü (Admission Control) işlevlerini onurlandırmak için vSphere tarafından ayrılan hesaplama kapasitesidir. Bu ayrılan kapasite, sanal makineleri çalıştırmak için kullanılamaz.

Bu ayarlar, kullanıcıların “Kullanılabilir Kapasiteyi” efektif olarak düşürerek ne kadar muhafazakar bir planlama yapacaklarını (risk kontrolü) seçmelerine olanak tanır.

1. Donanımsal Zorunluluk: vSphere HA

Cluster yapımızda bir host çöktüğünde diğerlerinin bu yükü sırtlanabilmesi için vSphere, arka planda belirli bir kaynağı (High Availability) rezerve eder. Bu alan, normal şartlarda üzerine VM almaz, kriz anı için bekletilir.

2. Stratejik Esneklik: Kapasite Tamponları (Capacity Buffers)

İşte burası VCF Operations’ın gücünü gösterdiği yerdir. Mantıksal bir sınır belirleyerek, “Ben kaynaklarımın son %10’una asla dokunmak istemiyorum” diyebilirsiniz. Bu, ani yük artışlarında (spike) altyapının nefes almasını sağlar.

Matematiksel Yaklaşım

VCF Operations bu hesaplamayı şu formülle yapar:

$$Usable Capacity = (Total Capacity – HA Rezervasyonu) \times (1 – Tampon Oranı)$$

Yukarıdaki görselde de görebileceğiniz gibi, geçmiş veriler (kesikli çizgiler) ile gelecek projeksiyonları (düz çizgiler) bu hesaplama üzerinden şekillenir. Gelecekteki sabit kapasite hattı, şu anki mevcut kaynaklarınızı baz alarak size ne kadar “pistin” kaldığını gösterir.